Φενεός: Ένα καμένο βουνό, μια καθυστερημένη αντίδραση και μια πολιτεία που παραδίδει τα κλειδιά του δημόσιου χώρου

Η εικόνα του Φενεού μετά τις φωτιές του καλοκαιριού δεν ήταν απλώς πληγή. Ήταν κραυγή. Περισσότερα από 15.900 στρέμματα καταστράφηκαν μέσα σε λίγες ώρες, σε μια από τις πιο ευαίσθητες ορεινές ζώνες της Πελοποννήσου. Χωριά εκτεθειμένα, υποδομές σε κίνδυνο, δάσος αποδεκατισμένο. Κι όμως, χρειάστηκαν μήνες για να ξεκινήσει ουσιαστική παρέμβαση.

Τα αντιπλημμυρικά έργα στον Φενεό ολοκληρώθηκαν τελικά, αλλά η πραγματική είδηση δεν είναι αυτή. Είναι το πώς και από ποιον έγιναν. Η πολιτεία, για ακόμη μία φορά, αποδείχθηκε ανίκανη να υπερασπιστεί τον δημόσιο χώρο και ανέθεσε κεντρικές λειτουργίες αποκατάστασης σε έναν ιδιωτικό φορέα, την Τράπεζα Πειραιώς. Η επιλογή αυτή, όσο κι αν παρουσιάστηκε ως «λύση ανάγκης», δείχνει ένα βαθύτερο πρόβλημα: την αποδυνάμωση του κρατικού μηχανισμού και την εθιμοτυπική πια παραχώρηση κρίσιμων έργων σε ιδιώτες.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου βρέθηκε στον Φενεό για να παραλάβει τα ολοκληρωμένα έργα — έργα πρόληψης και αποκατάστασης που, ναι, ήταν αναγκαία. Αλλά ήταν επίσης έργα που θα έπρεπε να είχε υλοποιήσει η πολιτεία, όχι να τα αναθέτει εξ αρχής σε έναν τραπεζικό όμιλο. Και μάλιστα, όχι μόνο για την πρώτη φάση. Η Τράπεζα Πειραιώς θα αναλάβει και τη μελέτη πλήρους αποκατάστασης του δασικού οικοσυστήματος. Ένα ολόκληρο βουνό, μια δημόσια περιουσία, περνά για ακόμη μια φορά σε χέρια ιδιωτών επειδή το κράτος δεν μπορεί — ή δεν θέλει — να λειτουργήσει με τη δική του τεχνική επάρκεια.

Την ίδια ώρα, οι κάτοικοι βλέπουν το βουνό τους να αλλάζει όψη, τις πλημμύρες να απειλούν υποδομές, και την πολιτεία να εμφανίζεται εκ των υστέρων, πάντα ένα βήμα πίσω από την πραγματικότητα. Οι φωτιές του Ιουλίου αποκάλυψαν όχι μόνο το εύρος της περιβαλλοντικής καταστροφής αλλά και τον βαθμό αδράνειας των μηχανισμών που θα έπρεπε να προστατεύουν τις ορεινές κοινότητες.

Τα έργα που υλοποιήθηκαν από τους δασικούς συνεταιρισμούς ήταν αναγκαία και εκτελέστηκαν γρήγορα, όμως αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι ξεκίνησαν καθυστερημένα. Κι όταν έχεις μπροστά σου μια καμένη έκταση σχεδόν 16.000 στρεμμάτων, η καθυστέρηση δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι κίνδυνος.

Στον Φενεό, η πολιτεία πρώτα άργησε, μετά “κουράστηκε” και στο τέλος παρέδωσε. Το αποτέλεσμα; Ένας ιδιωτικός φορέας να αναλαμβάνει ρόλο που θα έπρεπε να είναι αυστηρά δημόσιος, σε μια περιοχή που έχει ανάγκη όχι από χορηγούς, αλλά από κρατική επάρκεια, σχέδιο και σταθερή παρουσία.

Ο Φενεός δεν χρειάζεται ευκαιριακές «επισκέψεις παραλαβής».
Χρειάζεται μια πολιτεία που να στέκεται όρθια μπροστά στη φυσική καταστροφή, όχι μια πολιτεία που γονατίζει και ζητά βοήθεια για να προστατεύσει τα δάση της.

Γιατί το δάσος δεν είναι χορηγία. Είναι δημόσιο αγαθό. Και η υπεράσπισή του είναι υποχρέωση, όχι ανάθεση.