46 δημόσια νοσοκομεία λένε «όχι» στην άμβλωση – Μια έρευνα που αποκαλύπτει το αόρατο τείχος στην περιφέρεια

Τουλάχιστον 46 δημόσια νοσοκομεία στην επαρχία και τα νησιά αρνούνται να πραγματοποιήσουν άμβλωση, ακόμη και όταν αυτή προβλέπεται ρητά από τη νομοθεσία. Το στοιχείο αυτό προκύπτει από δημοσιογραφική έρευνα σε 80 γενικά νοσοκομεία εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, αποκαλύπτοντας ένα εκτεταμένο δίκτυο άρνησης, ηθικών εμποδίων και διοικητικής ασάφειας.

Η άμβλωση στην Ελλάδα είναι νόμιμη έως τη 12η εβδομάδα κύησης, χωρίς να απαιτείται ιατρική ένδειξη, βάσει του νόμου 1609/1986. Ωστόσο, στην πράξη, για πολλές γυναίκες στην περιφέρεια, το δικαίωμα αυτό μοιάζει να εξαρτάται από την προσωπική άποψη του γιατρού, τη «γραμμή» του διευθυντή ή τις ευαισθησίες της τοπικής κοινωνίας.

Τα στοιχεία της έρευνας = Από τα 80 νοσοκομεία που απάντησαν:

• 46 νοσοκομεία (57,5%) δήλωσαν ότι δεν πραγματοποιούν αμβλώσεις
• 27 νοσοκομεία (33,7%) απάντησαν θετικά
• 7 νοσοκομεία (8,7%) απέφυγαν σαφή απάντηση

Με άλλα λόγια, μόλις 3 στα 10 δημόσια νοσοκομεία στην ελληνική περιφέρεια δηλώνουν ξεκάθαρα ότι παρέχουν τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη.

Η αποφυγή απάντησης δεν είναι ουδέτερη στάση. Σε μια ιατρική διαδικασία που απαιτεί χρονικά περιθώρια, σαφή πρωτόκολλα και ραντεβού, η ασάφεια λειτουργεί αποτρεπτικά.

Από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Κρήτη και από τη Ρόδο έως την Κέρκυρα, η εικόνα παρουσιάζει μεγάλες γεωγραφικές ανισότητες.

• Στη Βόρεια Ελλάδα, σε 11 περιφερειακές ενότητες, όλα τα νοσοκομεία που απάντησαν δήλωσαν ότι δεν πραγματοποιούν αμβλώσεις.
• Στα νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, περισσότερα από τα μισά νοσοκομεία απάντησαν αρνητικά.
• Στην Πελοπόννησο, τρεις περιφερειακές ενότητες δεν διαθέτουν ούτε ένα νοσοκομείο που να δήλωσε θετικό.
• Στην Κρήτη, η πλειονότητα των δημόσιων μονάδων δεν παρέχει τη συγκεκριμένη υπηρεσία.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η άρνηση αποδόθηκε σε «συνειδησιακούς λόγους». Σε μικρό νησί του Αιγαίου, γιατρός ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «είναι μικρή η κοινωνία, μαθαίνονται όλα» και ότι μια τέτοια πράξη θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και από την Εκκλησία.

«Εγώ δεν κάνω, έχω αρχές»

Οι απαντήσεις που δόθηκαν τηλεφωνικά αποτυπώνουν ένα κλίμα έντασης και ηθικής κρίσης.

Σε αρκετές περιπτώσεις:

• Γιατροί δήλωσαν ότι πραγματοποιούν άμβλωση μόνο αν υπάρχει παθολογία κύησης
• Άλλοι έθεσαν αυθαίρετα όρια εβδομάδων, κάτω από τις 12 που ορίζει ο νόμος
• Ορισμένοι πρότειναν ιδιωτική διευθέτηση στο προσωπικό τους ιατρείο
• Σε δύο περιπτώσεις, γιατροί ανέφεραν ότι στο δημόσιο νοσοκομείο «δεν γίνεται», αλλά προσφέρθηκαν να πραγματοποιήσουν τη διαδικασία ιδιωτικά και άμεσα.

Η στάση αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα ισότητας πρόσβασης. Η γυναίκα που δεν έχει οικονομική δυνατότητα, ή που κατοικεί σε νησί χωρίς εναλλακτική, βρίσκεται πρακτικά αποκλεισμένη.

Το αόρατο στατιστικό κενό

Ένα ακόμη εύρημα αφορά τα στοιχεία. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν αξιόπιστα ετήσια στατιστικά για τον αριθμό των αμβλώσεων. Σύμφωνα με ιατρικές πηγές, συχνά η πράξη δηλώνεται στο σύστημα ως «παλίνδρομη κύηση» και όχι ως διακοπή κύησης, γεγονός που θολώνει την πραγματική εικόνα.

Ένα δικαίωμα με γεωγραφικό ταχυδρομικό κώδικα

Η άμβλωση στην Ελλάδα είναι νόμιμη εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Στην πράξη, όμως, η πρόσβαση σε δωρεάν και ασφαλή υπηρεσία εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας, τις προσωπικές πεποιθήσεις του ιατρικού προσωπικού και τη διοικητική κουλτούρα κάθε νοσοκομείου.

Για μια γυναίκα στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, η διαδικασία ενδέχεται να είναι αυτονόητη. Για μια γυναίκα σε νησί του Αιγαίου ή σε επαρχιακή πόλη της Βόρειας Ελλάδας, μπορεί να μετατραπεί σε κύκλο τηλεφωνημάτων, ταπείνωσης και οικονομικής επιβάρυνσης.

Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν η άμβλωση είναι ηθικά αποδεκτή. Το ερώτημα είναι αν ένα νόμιμο δικαίωμα μπορεί να ασκείται ισότιμα σε όλη την επικράτεια.

Και σήμερα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η απάντηση δεν είναι δεδομένη.