Πόλεμος, δισεκατομμύρια και εξαγορές: Το ουκρανικό παράδοξο πίσω από τη συμφωνία Νιτσιάκος

• Όταν οι βόμβες πέφτουν και οι επιχειρήσεις μεγαλώνουν
• Η άλλη όψη του πολέμου στην Ουκρανία: Ποιοι κερδίζουν μέσα στην καταστροφή
• Από το μέτωπο στις εξαγορές: Η MHP και τα μεγάλα ερωτήματα της ουκρανικής οικονομίαςΜία από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές συμφωνίες των τελευταίων ετών στον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα παίρνει πλέον τον δρόμο της υλοποίησης, καθώς η ιστορική ελληνική πτηνοτροφική επιχείρηση Νιτσιάκος περνά σταδιακά υπό τον έλεγχο της ουκρανικής MHP SE, του μεγαλύτερου παραγωγού πουλερικών στην Ευρώπη.

Η συμφωνία προβλέπει την απόκτηση του 70% της ελληνικής εταιρείας σε τρεις διαδοχικές φάσεις τα επόμενα χρόνια, με δυνατότητα η συμμετοχή της ουκρανικής πλευράς να φτάσει ακόμη και στο 100% σε μεταγενέστερο στάδιο. Η πρώτη φάση τελεί υπό την έγκριση των αρμόδιων αρχών.

Η Νιτσιάκος, με έδρα τα Ιωάννινα και παρουσία άνω των πέντε δεκαετιών στην ελληνική αγορά, έκλεισε το 2025 με κύκλο εργασιών περίπου 540 εκατ. ευρώ. Από την άλλη πλευρά, η MHP αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αγροδιατροφικούς ομίλους της Ευρώπης, με δραστηριότητες σε περισσότερες από 80 χώρες, περισσότερους από 39.000 εργαζόμενους και κύκλο εργασιών που το 2025 έφτασε τα 3,77 δισ. δολάρια.

Οι δύο πλευρές υποστηρίζουν ότι η συμφωνία θα ενισχύσει την παραγωγική δυναμική της ελληνικής εταιρείας, θα επιταχύνει επενδύσεις και θα διευρύνει την παρουσία της στις διεθνείς αγορές, ενώ η παραγωγική και διοικητική βάση της Νιτσιάκος θα παραμείνει στην Ήπειρο.

Τα τελευταία χρόνια η MHP έχει ακολουθήσει επιθετική στρατηγική εξαγορών, αποκτώντας το 2019 τη σλοβενική Perutnina Ptuj και το 2025 τον ισπανικό όμιλο UVESA, πριν στραφεί πλέον και στην ελληνική αγορά.

Πέρα από την επιχειρηματική διάσταση, η συγκεκριμένη συμφωνία φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα του πολέμου στην Ουκρανία.

Την ώρα που η χώρα συνεχίζει να μετρά χιλιάδες νεκρούς, κατεστραμμένες υποδομές και εκατομμύρια εκτοπισμένους πολίτες, μεγάλοι ουκρανικοί επιχειρηματικοί όμιλοι όχι μόνο διατηρούν τη δυναμική τους αλλά επεκτείνονται διεθνώς, πραγματοποιώντας εξαγορές και επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Η περίπτωση της MHP είναι ενδεικτική. Ο μεγαλύτερος παραγωγός πουλερικών της Ευρώπης εμφανίζει ισχυρή κερδοφορία και συνεχίζει την επιθετική του επέκταση στην ευρωπαϊκή αγορά, παρά το γεγονός ότι η πατρίδα του βρίσκεται στην τέταρτη χρονιά ενός καταστροφικού πολέμου.

Το γεγονός αυτό αναζωπυρώνει τη συζήτηση που διεξάγεται τα τελευταία χρόνια γύρω από τη λειτουργία των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων στην Ουκρανία και τη σχέση τους με το πολιτικό σύστημα εξουσίας. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι, παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν επιχειρηθεί, εξακολουθούν να υφίστανται ισχυρά οικονομικά κέντρα τα οποία διατηρούν σημαντική επιρροή στο κράτος και επωφελούνται από τη νέα οικονομική πραγματικότητα που διαμορφώνει ο πόλεμος.

Η πρωτοφανής διεθνής οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία έχει αναμφίβολα συμβάλει στην επιβίωση της χώρας απέναντι στη ρωσική εισβολή. Παράλληλα όμως έχει δημιουργήσει μια οικονομία δισεκατομμυρίων ευρώ γύρω από την ανοικοδόμηση, τις επενδύσεις, την αγροδιατροφή, την ενέργεια και τις εξαγωγές, στην οποία ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι εξακολουθούν να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η εξαγορά της Νιτσιάκος από την MHP υπενθυμίζει ακριβώς αυτή τη διπλή πραγματικότητα του πολέμου: από τη μία πλευρά το ανθρώπινο δράμα και το τεράστιο κοινωνικό κόστος και από την άλλη τη δυνατότητα ορισμένων ισχυρών επιχειρηματικών παικτών να διευρύνουν την οικονομική τους επιρροή ακόμη και μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες.

Την ώρα που η Ουκρανία συνεχίζει να αιμορραγεί ανθρώπινα, κοινωνικά και οικονομικά, ορισμένοι από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας εμφανίζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, ισχυρή κερδοφορία και έντονη επεκτατική δραστηριότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Το γεγονός αυτό επαναφέρει μια συζήτηση που δεν διεξάγεται μόνο στη Μόσχα ή στα άκρα του πολιτικού φάσματος, αλλά και σε αρκετές δυτικές πρωτεύουσες: ποιος ελέγχει τελικά τον πλούτο που παράγεται μέσα σε συνθήκες πολέμου και ποιοι είναι οι πραγματικοί ωφελημένοι από τη ροή δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία;

Οι επικριτές της κυβέρνησης Ζελένσκι υποστηρίζουν ότι, παρά τις προσπάθειες περιορισμού της επιρροής των ολιγαρχών, ένα ισχυρό πλέγμα οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό ρόλο στην ουκρανική οικονομία. Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές του Κιέβου απαντούν ότι η ανάπτυξη επιχειρήσεων όπως η MHP αποδεικνύει ακριβώς την ανθεκτικότητα της ουκρανικής οικονομίας μέσα σε ακραίες συνθήκες.

Όποια ερμηνεία κι αν επιλέξει κανείς, ένα γεγονός παραμένει αδιαμφισβήτητο: ενώ χιλιάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στα μέτωπα του πολέμου, υπάρχουν επιχειρηματικοί όμιλοι που εξακολουθούν να αναπτύσσονται, να επενδύουν και να διευρύνουν την επιρροή τους. Και αυτό είναι ίσως το πιο σκληρό παράδοξο κάθε πολέμου.