50.000 κάτοπτρα στο Διάστημα για να φωτίζουν τη Γη – Το σχέδιο που προκαλεί αντιδράσεις

• Εταιρείες όπως η SpaceX, η Blue Origin και η Reflect Orbital προβάλλουν το Διάστημα ως λύση για ενεργειακές και περιβαλλοντικές πιέσεις στη Γη, προτείνοντας από τροχιακά data centers έως δεκάδες χιλιάδες κάτοπτρα που θα ανακατευθύνουν το ηλιακό φως.
• Ο όρος «starwashing» περιγράφει την πρακτική κατά την οποία οι εταιρείες προβάλλουν το όραμα μιας καλύτερης και βιώσιμης ζωής μέσω του Διαστήματος, υποβαθμίζοντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εκτοξεύσεων και των δορυφόρων.
• Οι επιστήμονες προειδοποιούν για ατμοσφαιρική και φωτορύπανση, βλάβες στη στιβάδα του όζοντος, επιβάρυνση του κλίματος και αύξηση των διαστημικών απορριμμάτων, αναγνωρίζοντας πάντως ότι ορισμένες διαστημικές τεχνολογίες μπορούν να προσφέρουν πραγματικά περιβαλλοντικά οφέλη.

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη καταναλώνει ολοένα περισσότερη γη και ηλεκτρική ενέργεια, μια νέα γενιά τεχνολογικών εταιρειών υπόσχεται ότι οι λύσεις στα προβλήματα της Γης μπορεί να βρίσκονται στο Διάστημα.

Εάν είναι τόσο δύσκολο να βρεθούν κατάλληλες εκτάσεις για τα data centers στη Γη, γιατί να μην τοποθετηθούν εκατοντάδες χιλιόμετρα πάνω από τον πλανήτη;

Και εάν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται μετά τη δύση του ήλιου, γιατί να μη σταλούν δεκάδες χιλιάδες κάτοπτρα σε τροχιά, ώστε να ανακατευθύνουν το ηλιακό φως προς τη Γη και να τροφοδοτούν φωτοβολταϊκά πάρκα τη νύχτα;

Οι ιδέες μπορεί να μοιάζουν βγαλμένες από επιστημονική φαντασία, αλλά αποτελούν πραγματικές προτάσεις που έχουν παρουσιάσει ο Elon Musk, ο Jeff Bezos και startups της διαστημικής βιομηχανίας.

Καθώς οι ιδιωτικές εταιρείες ηγούνται της νέας «διαστημικής κούρσας» και πραγματοποιούν πλέον περισσότερες εκτοξεύσεις από ολόκληρα κράτη, ακόμη και το Διάστημα αρχίζει να μοιάζει συνωστισμένο.

Στις 5 Αυγούστου, το εγκαταλελειμμένο ανώτερο τμήμα ενός πυραύλου Falcon 9 της SpaceX προσέκρουσε κατά λάθος στη Σελήνη με ταχύτητα περίπου 8.700 χιλιομέτρων την ώρα, δημιουργώντας έναν νέο κρατήρα πλάτους περίπου 18 μέτρων. Το περιστατικό επιβεβαιώθηκε και αποτυπώθηκε από τη NASA.

Τι είναι το «starwashing»

Καθώς η SpaceX του Musk, η Blue Origin του Bezos και άλλες επιχειρήσεις επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους στο Διάστημα, κινδυνεύουν να δημιουργήσουν νέα προβλήματα για τη Γη: ατμοσφαιρική ρύπανση, επιπτώσεις στο κλίμα και φωτορύπανση.

Η πρακτική κατά την οποία οι εταιρείες υποβαθμίζουν αυτές τις αρνητικές συνέπειες, ενώ ταυτόχρονα διαφημίζουν ότι οι διαστημικές τους δραστηριότητες θα βελτιώσουν τη ζωή στη Γη, απέκτησε μια νέα ονομασία: «starwashing».

Ο όρος διαδόθηκε μέσα από πρόσφατο άρθρο της ερευνήτριας Marissa E. Yingling στο The Conversation και αποτελεί παραλλαγή του «greenwashing».

Το greenwashing χρησιμοποιείται για να περιγράψει επιχειρήσεις που προβάλλουν μικρές επενδύσεις στη βιωσιμότητα, αποσπώντας την προσοχή από τη συνολική ρύπανση που προκαλεί η δραστηριότητά τους.

Με παρόμοιο τρόπο, οι διαστημικές εταιρείες επικαλούνται το αίσθημα του «κοσμικού θαυμασμού», υπόσχονται οφέλη για ολόκληρη την ανθρωπότητα και προβάλλουν τα περιβαλλοντικά τους διαπιστευτήρια.

Οι υποσχέσεις της Blue Origin και της Reflect Orbital

Η Blue Origin, για παράδειγμα, δηλώνει ότι αποστολή της είναι να «αποκαταστήσει και να διατηρήσει τη Γη», ενώ στέλνει πυραύλους και σεληνακάτους στο Διάστημα.

Η εταιρεία προβάλλει τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης των πυραύλων της, τη χρήση καυσίμων με καθαρότερη καύση και την ανάπτυξη τεχνολογιών ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα.

Η Reflect Orbital, startup με έδρα την Καλιφόρνια, σχεδιάζει να τοποθετήσει έως 50.000 δορυφόρους με κάτοπτρα σε τροχιά μέχρι το 2035, ώστε να παρέχει ηλιακό φως κατά παραγγελία.

Η εταιρεία υπόσχεται «άφθονη ενέργεια» και «έναν υγιέστερο πλανήτη», υποστηρίζοντας ότι το ανακατευθυνόμενο φως θα μπορούσε να παρατείνει τη λειτουργία των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων μετά τη δύση του ήλιου.

Προς το παρόν, οι αμερικανικές αρχές έχουν εγκρίνει μόνο τη δοκιμή ενός δορυφόρου και όχι ολόκληρου του προτεινόμενου αστερισμού. Το πρώτο πείραμα προβλέπει την ανάπτυξη ενός ανακλαστήρα πλάτους περίπου 18 μέτρων.

Οι αστρονόμοι και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν, ωστόσο, ότι ένα δίκτυο χιλιάδων κατόπτρων θα μπορούσε να προκαλέσει πρωτοφανή φωτορύπανση, να επηρεάσει τις αστρονομικές παρατηρήσεις και να διαταράξει τη συμπεριφορά της άγριας ζωής.