Μια Κυριακή στον Δίολκο: Στον τόπο όπου η αρχαία τεχνολογία γράφει ακόμη ιστορία

Μια διαφορετική κυριακάτικη εμπειρία έζησαν όσοι συμμετείχαν στην ξενάγηση που πραγματοποιήθηκε στις 2 Νοεμβρίου στον χώρο του αρχαίου Διόλκου, στον Ισθμό της Κορίνθου και στη θέση Ποσειδωνία. Η δράση οργανώθηκε με πρωτοβουλία του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κορινθίας και πλαισιώθηκε από τη Ν.Ε. ΤΕΕ Κορινθίας και το Ίδρυμα Κορινθιακών Μελετών, συγκεντρώνοντας επιστήμονες, ενδιαφερόμενους πολίτες και φίλους της τοπικής ιστορίας.

Με ξεναγό τον Δρ Απόστολο Παπαφωτίου η ξενάγηση επικεντρώθηκε στον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη λειτουργία ενός από τα πιο εντυπωσιακά τεχνικά έργα της αρχαιότητας. Ο Δίολκος, ένα λιθόστρωτο έργο της Αρχαϊκής εποχής, αποδίδεται στον Περίανδρο και αποτελούσε κρίσιμο σύνδεσμο ανάμεσα στα λιμάνια του Λεχαίου και των Κεγχρεών. Με πλάτος που κυμαινόταν από τέσσερα έως έξι μέτρα και με χαρακτηριστικές αυλακώσεις από τους τροχούς των οχημάτων, ο Δίολκος ήταν μια τεχνολογική και στρατηγική καινοτομία που έδινε στην Κόρινθο πλεονέκτημα εμπορικό και στρατιωτικό.

Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης δόθηκαν αναλυτικές πληροφορίες για τη χάραξη της διαδρομής και τον τρόπο με τον οποίο το έργο ακολουθούσε με ακρίβεια το φυσικό ανάγλυφο, επιτρέποντας τη μεταφορά πλοίων ξηράς μήκους άνω των επτά χιλιομέτρων. Αναφέρθηκαν επίσης τα δεδομένα που αφορούν την κατάσταση του μνημείου σήμερα, αλλά και την ένταξη των αναγκαίων εργασιών αποκατάστασης στο ΕΣΠΑ το 2019, με προϋπολογισμό άνω των τριών εκατομμυρίων ευρώ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η ιστορική αναδρομή στη χρήση και την οικονομική σημασία του Διόλκου, ο οποίος αποτελούσε πηγή εσόδων και μηχανισμό άσκησης πολιτικής ισχύος για την αρχαία Κόρινθο. Παρουσιάστηκαν ακόμα τα σενάρια για την εγκατάλειψη και την καταστροφή του έργου, που εικάζεται ότι επήλθαν στα χρόνια των επιδρομών και των καταστροφών του 12ου και 14ου αιώνα.

Μέσα από πηγές όπως ο Χωνιάτης, το Χρονικό του Μορέως και περιηγητές της εποχής, οι συμμετέχοντες γνώρισαν πώς η εικόνα της Κορίνθου άλλαξε δραματικά μετά από σεισμούς, λεηλασίες και πανώλειες, αφήνοντας σταδιακά τον Δίολκο εκτός λειτουργίας. Η παρουσίαση ανέδειξε και το γεωγραφικό στοιχείο, εξηγώντας πως η επίχωση του μικρού λιμανιού που εξυπηρετούσε το έργο πιθανώς αποτέλεσε την καθοριστική αιτία της εγκατάλειψής του.

Η ξενάγηση ολοκληρώθηκε με συζήτηση πάνω στη σημασία της συστηματικής προστασίας και ανάδειξης τέτοιων μοναδικών μνημείων. Ο Δίολκος δεν είναι απλώς τεχνικό επίτευγμα αλλά ένα ζωντανό κομμάτι της ταυτότητας της Κορινθίας και ένα έργο που συνεχίζει να εμπνέει αρχιτέκτονες, μηχανικούς και ιστορικούς.