Στην Ιαπωνία υπάρχει μια λέξη για τον θάνατο από την πολλή δουλειά. Λέγεται karoshi. Υπάρχει όμως και μια άλλη, πιο αθόρυβη, σχεδόν ποιητική. Johatsu. Ο άνθρωπος που εξατμίζεται.
Δεν πρόκειται για φυγή της στιγμής. Είναι μια προσεκτικά οργανωμένη εξαφάνιση. Άνθρωποι που μια μέρα κλείνουν την πόρτα πίσω τους και δεν ξαναγυρίζουν. Αλλάζουν όνομα, πρόσωπο, ζωή. Δεν αφήνουν σημείωμα. Δεν ζητούν να τους βρουν. Για πολλούς, το johatsu δεν είναι απόδραση. Είναι η τελευταία εναλλακτική πριν από το τέλος.
Χρέη, απόλυση, βία, ντροπή. Στην ιαπωνική κοινωνία η αποτυχία δεν συγχωρείται εύκολα και η ντροπή βαραίνει περισσότερο από τη μοναξιά. Κάποιοι δεν αντέχουν να κοιτάξουν την οικογένειά τους στα μάτια. Άλλοι δεν βρίσκουν καμία βοήθεια από το κράτος. Έτσι, εξαφανίζονται.
Υπάρχουν άνθρωποι που τους βοηθούν. Νυχτερινοί μεταφορείς, εταιρείες «σιωπηλής μετακόμισης». Σε λίγες ώρες μαζεύουν τη ζωή σε κουτιά και τη μεταφέρουν αλλού. Σε άλλη πόλη. Σε άλλη ταυτότητα. Το τίμημα είναι βαρύ. Ό,τι αγαπούσες μένει πίσω.
Το κράτος δύσκολα τους αναζητά. Οι νόμοι προστατεύουν την ιδιωτικότητα. Αν δεν έχεις διαπράξει έγκλημα, μπορείς απλώς να χαθείς. Κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι το κάνουν. Καταλήγουν σε αόρατες γειτονιές, φτωχές συνοικίες μέσα στις μεγάλες πόλεις, ζώντας στο περιθώριο μιας κοινωνίας που συνεχίζει κανονικά, σαν να μην έλειψε κανείς.
Κάποιοι λένε ότι εκεί, μέσα στην αφάνεια, βρίσκουν για πρώτη φορά ησυχία. Δεν φοβούνται πια. Δεν χρωστούν σε κανέναν εξηγήσεις. Έχουν σβήσει από τον χάρτη, αλλά όχι από τον κόσμο.
Το johatsu παραμένει ταμπού. Κανείς δεν μιλά εύκολα γι’ αυτό. Κι όμως, κάτω από την επιφάνεια της Ιαπωνίας υπάρχει μια άλλη κοινωνία. Μια κοινωνία ανθρώπων που δεν πέθαναν. Απλώς εξατμίστηκαν.










Comments