Η Ελβετία κατοχυρώνει συνταγματικά τα μετρητά

Μια ιστορική απόφαση για το μέλλον του χρήματος στη χώρα τους έλαβαν οι πολίτες της Ελβετίας στο δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026.

Με μεγάλη πλειοψηφία, οι ψηφοφόροι ενέκριναν την κυβερνητική πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της χρήσης μετρητών, διασφαλίζοντας ότι το ελβετικό φράγκο θα συνεχίσει να κυκλοφορεί και σε φυσική μορφή, με χαρτονομίσματα και κέρματα.

Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται σε μια περίοδο όπου πολλές χώρες κινούνται προς την πλήρη ψηφιοποίηση των συναλλαγών και την ανάπτυξη ψηφιακών νομισμάτων από τις κεντρικές τράπεζες.

Δύο προτάσεις στην κάλπη

Το δημοψήφισμα πραγματοποιήθηκε μετά από πρωτοβουλία πολιτών με τίτλο «Τα μετρητά είναι ελευθερία», η οποία ζητούσε αυστηρή συνταγματική προστασία των μετρητών ώστε να μην μπορούν να αντικατασταθούν από ψηφιακό χρήμα χωρίς νέα λαϊκή απόφαση.

Η πρωτοβουλία αυτή απορρίφθηκε με ποσοστό 54,4%. Ωστόσο οι ψηφοφόροι ενέκριναν με ευρεία πλειοψηφία 73,4% την κυβερνητική αντιπρόταση, η οποία κατοχυρώνει επίσης τη χρήση μετρητών αλλά με πιο ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο.

Τι αλλάζει στην πράξη

Με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, το Σύνταγμα της Ελβετίας κατοχυρώνει πλέον:

• το δικαίωμα χρήσης μετρητών σε ελβετικά φράγκα

• την υποχρέωση διατήρησης επαρκούς κυκλοφορίας χαρτονομισμάτων και κερμάτων

• τη διατήρηση του ελβετικού φράγκου ως επίσημου νομίσματος της χώρας

Παράλληλα, οποιαδήποτε μελλοντική αλλαγή στο νομισματικό καθεστώς – όπως πλήρης μετάβαση σε ψηφιακό χρήμα ή αντικατάσταση του νομίσματος – θα απαιτεί νέο δημοψήφισμα με διπλή πλειοψηφία τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στα καντόνια.

Η απόφαση αναθέτει επίσης στην Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας την ευθύνη να διασφαλίζει την επάρκεια φυσικού χρήματος στην αγορά.

Η συζήτηση για το ψηφιακό χρήμα

Η πρωτοβουλία για το δημοψήφισμα προέκυψε από τις ανησυχίες πολιτών ότι η σταδιακή εξάπλωση των ψηφιακών πληρωμών και των ηλεκτρονικών νομισμάτων θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει στην κατάργηση των μετρητών.

Οι υποστηρικτές των μετρητών υποστηρίζουν ότι το φυσικό χρήμα προστατεύει την ιδιωτικότητα των συναλλαγών, λειτουργεί ως εναλλακτική σε περιπτώσεις κυβερνοεπιθέσεων ή τεχνικών προβλημάτων στα τραπεζικά συστήματα και βοηθά τους πολίτες να διαχειρίζονται καλύτερα τα προσωπικά τους οικονομικά.

Από την άλλη πλευρά, όσοι υποστηρίζουν την επέκταση των ψηφιακών συναλλαγών τονίζουν τη μεγαλύτερη ταχύτητα και το χαμηλότερο κόστος των ηλεκτρονικών πληρωμών, καθώς και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος χρήματος.

Το μήνυμα της κάλπης

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στην τεχνολογική εξέλιξη και τη διατήρηση της παραδοσιακής μορφής χρήματος.

Η Ελβετία δεν απορρίπτει την ψηφιακή καινοτομία, αλλά επιλέγει να διασφαλίσει ότι το φυσικό χρήμα θα παραμείνει μέρος του οικονομικού της συστήματος.

Σε μια εποχή όπου η παγκόσμια οικονομία κινείται ολοένα και περισσότερο προς την ψηφιοποίηση, οι Ελβετοί ψηφοφόροι έστειλαν ένα σαφές μήνυμα: το μέλλον του χρήματος μπορεί να είναι ψηφιακό, αλλά το φυσικό χρήμα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.