Κορινθιακός: Καυγάδες σεισμολόγων ανάμεσα στην επιστήμη και τον φόβο – ο «γρίφος» του μεγάλου σεισμού

Ο Κορινθιακός Κόλπος βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο της επιστημονικής συζήτησης, με τον δημόσιο διάλογο να κινείται ανάμεσα στην ψύχραιμη ανάλυση και τις πιο ανησυχητικές εκτιμήσεις. Πρόκειται άλλωστε για μία από τις πιο ενεργές τεκτονικές ζώνες στον κόσμο, με βαρύ σεισμικό παρελθόν, που περιλαμβάνει καταστροφικές δονήσεις όπως εκείνες του Αιγίου και των Αλκυονίδων.

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, επιχειρεί να βάλει τα πράγματα σε μια πιο ρεαλιστική βάση, επισημαίνοντας ότι ο «γεωλογικός χρόνος δεν είναι ο ανθρώπινος χρόνος». Με αυτή τη φράση υπογραμμίζει τη βασική δυσκολία της σεισμολογίας: ένα μεγάλο ρήγμα μπορεί να «σιωπά» για εκατοντάδες χρόνια πριν ενεργοποιηθεί ξανά, γεγονός που καθιστά την ακριβή πρόβλεψη πρακτικά αδύνατη, όσο κι αν η επιστημονική παρακολούθηση είναι συνεχής και εντατική.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η συζήτηση πυροδοτήθηκε από τις εκτιμήσεις του σεισμολόγου Γεράσιμου Παπαδόπουλου, ο οποίος έκανε λόγο για πιθανότητα εκδήλωσης ισχυρού σεισμού άνω των 6 Ρίχτερ στον Κορινθιακό μέσα στα επόμενα ένα έως τρία χρόνια. Βασιζόμενος σε στατιστικά μοντέλα και στο σεισμικό ιστορικό της περιοχής, χαρακτήρισε το ενδεχόμενο αυτό ως «μαθηματικό ζήτημα», τονίζοντας ότι κάποια στιγμή οι πιθανότητες θα επαληθευτούν.

Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη αντίδραση από τον επίσης γνωστό σεισμολόγο Άκη Τσελέντη, ο οποίος μίλησε για «σεισμολογικό μπαρμπούτι», ασκώντας σκληρή κριτική σε εκτιμήσεις που – όπως υποστηρίζει – δημιουργούν παρατεταμένο κλίμα φόβου χωρίς σαφή χρονικό προσδιορισμό. Ο ίδιος θέτει και ζήτημα δεοντολογίας, υπογραμμίζοντας ότι αν υπάρχουν συγκεκριμένα επιστημονικά δεδομένα, αυτά θα πρέπει να γνωστοποιούνται θεσμικά και όχι μέσω δημόσιων παρεμβάσεων που ενδέχεται να προκαλέσουν κοινωνική και οικονομική αναστάτωση, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές.

Παράλληλα, επιμένει ότι η σεισμική πρόγνωση δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη στατιστική, αλλά απαιτεί συνδυασμό πολλαπλών μεθόδων, όπως δορυφορικές μετρήσεις, καταγραφή ραδονίου, ηλεκτρομαγνητικά σήματα και παρακολούθηση γεωφυσικών μεταβολών. Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο είχε αναπτυχθεί εκτεταμένο δίκτυο παρακολούθησης στον Κορινθιακό, επισημαίνοντας την ανάγκη ενίσχυσης τέτοιων υποδομών.

Στο ίδιο πνεύμα ψυχραιμίας κινείται και ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Βασίλης Καραστάθης, ο οποίος τονίζει ότι, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, δεν προκύπτει λόγος άμεσης ανησυχίας, αν και αναγνωρίζει ότι η περιοχή «έχει αργήσει» να δώσει έναν μεγάλο σεισμό.

Η ουσία, τελικά, βρίσκεται κάπου στη μέση: ο Κορινθιακός είναι μια περιοχή με δεδομένο σεισμικό δυναμικό, αλλά χωρίς τη δυνατότητα ακριβούς χρονικής πρόγνωσης. Και όσο η επιστήμη συνεχίζει να αναζητά απαντήσεις, η ισορροπία ανάμεσα στην ενημέρωση και την αποφυγή του πανικού παραμένει ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση.