Σοβαρές καταγγελίες για διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων

Το πρόγραμμα «Trust Your Stars», που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης για την ενίσχυση της έρευνας στην Ελλάδα, μετατρέπεται σε υπόθεση με έντονη οσμή θεσμικής και οικονομικής εκτροπής, καθώς επίσημα κρατικά έγγραφα εμφανίζουν πληρωμές άνω των 40 εκατ. ευρώ για έργο που… δεν έχει ακόμη ξεκινήσει.

Το πρόγραμμα εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης το 2022, όμως μέχρι σήμερα παραμένει ουσιαστικά «παγωμένο». Οι αξιολογήσεις ολοκληρώθηκαν με τεράστια καθυστέρηση, τα προσωρινά αποτελέσματα ανακοινώθηκαν τον Ιούλιο του 2025 και έκτοτε επικρατεί απόλυτη σιωπή, ενώ απομένουν μόλις λίγοι μήνες μέχρι τη λήξη της προγραμματικής περιόδου.

Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο, 90 πανεπιστημιακοί και ερευνητές από κορυφαία ιδρύματα της χώρας απέστειλαν εξώδικο προς το υπουργείο Παιδείας, ζητώντας να ολοκληρωθούν άμεσα οι διαδικασίες ώστε να μπορέσουν να υλοποιηθούν τα έργα. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, το υπουργείο δεν μπήκε καν στον κόπο να απαντήσει.

Το πιο σοβαρό, όμως, στοιχείο αφορά τις ίδιες τις χρηματορροές. Σε επίσημη απόφαση του υπουργείου Οικονομικών καταγράφονται πληρωμές ύψους 40,4 εκατ. ευρώ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 για το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Το πρόβλημα είναι ότι εκείνη την περίοδο το έργο δεν είχε ενεργοποιηθεί, δεν υπήρχαν οριστικοί δικαιούχοι και δεν είχαν υπογραφεί συμβάσεις. Με απλά λόγια: εμφανίζονται δεκάδες εκατομμύρια ευρώ «πληρωμένα» για ένα πρόγραμμα που υπήρχε μόνο στα χαρτιά.

Τα χρήματα αυτά φέρονται μάλιστα να εντάχθηκαν στο ελληνικό αίτημα εκταμίευσης ευρωπαϊκής δόσης ύψους 1,18 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο εγκρίθηκε από την Κομισιόν τον Μάρτιο του 2026. Και εδώ ακριβώς αρχίζουν τα μεγάλα ερωτήματα:

• Πώς δηλώθηκαν πληρωμές για έργο που δεν λειτουργούσε;
• Πού κατευθύνθηκαν τα 40 εκατ. ευρώ;
• Πρόκειται για λογιστικό «φούσκωμα» προκειμένου να εμφανιστεί αυξημένη απορρόφηση κονδυλίων;
• Και κυρίως: αν αυτό συνέβη εδώ, σε πόσα ακόμη προγράμματα μπορεί να έχει συμβεί το ίδιο;

Το δημοσίευμα αφήνει σαφείς αιχμές για διαχειριστικά τεχνάσματα με στόχο να ενισχυθεί τεχνητά η εικόνα εκταμιεύσεων προς τις Βρυξέλλες, ενώ παράλληλα προειδοποιεί ότι σε περίπτωση ευρωπαϊκών ελέγχων, οι πιθανές δημοσιονομικές επιπτώσεις θα μετακυλιστούν τελικά στους φορολογούμενους.

Την ίδια ώρα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο το πρόγραμμα να «τρέξει» κυριολεκτικά στο και πέντε της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης, με διαδικασίες εξπρές και επιλεγμένους δικαιούχους που θα εμφανιστούν «έτοιμοι από καιρό» να απορροφήσουν κονδύλια εκατομμυρίων.

Μια υπόθεση που πλέον δεν αφορά μόνο καθυστερήσεις ή γραφειοκρατία, αλλά αγγίζει ευθέως ζητήματα διαφάνειας, πολιτικής ευθύνης και διαχείρισης δημόσιου χρήματος.