Λαγοκέφαλος: Υπάρχει λόγος ανησυχίας ή απλώς υπερβολή;

Ο λαγοκέφαλος είναι ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2005. Πρόκειται για εξαιρετικά τοξικό ψάρι, η κατανάλωση του οποίου μπορεί να αποβεί ακόμη και μοιραία για τον άνθρωπο. Όπως και άλλα ξενικά είδη, όπως το λεοντόψαρο και το μπλε καβούρι, έχει ευνοηθεί από την άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας και την απουσία φυσικών θηρευτών, γεγονός που του επιτρέπει να εξαπλώνεται στα ελληνικά νερά.

Μετά την μεγάλη δημοσιότητα που πήρε το θέμα, ακόμα και ο Ερυθρός Σταυρός δημοσίευσε οδηγίες σε περίπτωση τραυματισμού από λαγοκέφαλο- μιας και έχει ισχυρό δάγκωμα.

Το σημαντικότερο πρόβλημα αφορά τους επαγγελματίες αλιείς. Ο λαγοκέφαλος καταστρέφει δίχτυα και παραγάδια, καταναλώνει εμπορικά είδη ψαριών και προκαλεί σημαντική οικονομική ζημιά, τόσο λόγω απώλειας αλιευμάτων όσο και λόγω του κόστους επισκευής του εξοπλισμού. Παράλληλα, επηρεάζει τις ισορροπίες των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, ανταγωνιζόμενος ή θηρεύοντας ντόπια είδη. Ενδεικτικά, επιστήμονες εκτιμούν ότι η δραστηριότητά του μπορεί να συνδέεται ακόμη και με τη δραματική μείωση πληθυσμών χταποδιού σε περιοχές του Νοτίου Αιγαίου.

Όσον αφορά τους πολίτες, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι απαιτείται προσοχή, αλλά όχι πανικός. Ο λαγοκέφαλος διαθέτει ισχυρό δάγκωμα και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται. Ωστόσο, ο κίνδυνος για τους λουόμενους θεωρείται περιορισμένος και δεν δικαιολογεί την εικόνα μαζικής απειλής που συχνά παρουσιάζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Την ίδια ώρα εξετάζονται εναλλακτικοί τρόποι αξιοποίησής του. Μέσω του προγράμματος LagoMeal του ΕΛΚΕΘΕ δοκιμάστηκε η μετατροπή του σε πρώτη ύλη για παραγωγή ιχθυάλευρων, με ενθαρρυντικά αρχικά αποτελέσματα. Παράλληλα, διερευνώνται εφαρμογές της τοξίνης του στη φαρμακοβιομηχανία, καθώς και στη βιομηχανία καλλυντικών.

Το συμπέρασμα των ειδικών είναι σαφές: ο λαγοκέφαλος αποτελεί μια πραγματική περιβαλλοντική και αλιευτική πρόκληση για τη Μεσόγειο, αλλά η εικόνα άμεσου κινδύνου για τους λουόμενους που συχνά προβάλλεται δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα. Το πρόβλημα είναι υπαρκτό, όμως απαιτεί επιστημονική διαχείριση και όχι πανικό.