Αρχαία Νεμέα: Όταν οι επισκέπτες γίνονται συντηρητές και μαρμαρογλύπτες – Μια ξεχωριστή εμπειρία στο Αρχαιολογικό Μουσείο

Πώς ένα αρχαίο κεραμικό αντικείμενο, που έρχεται στο φως ύστερα από αιώνες, αποκτά ξανά την αρχική του μορφή; Ποια μυστικά κρύβει η τέχνη της μαρμαρογλυπτικής και πόση υπομονή, γνώση και δεξιοτεχνία απαιτούνται για τη συντήρηση ενός αρχαίου έργου; Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είχαν την ευκαιρία να ανακαλύψουν όσοι βρέθηκαν την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αρχαίας Νεμέας.

Με αφορμή τον εορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας Συντήρησης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορινθίας διοργάνωσε δύο ιδιαίτερα ενδιαφέροντα εκπαιδευτικά προγράμματα, ανοίγοντας στο κοινό τις πόρτες του εργαστηρίου συντήρησης του Μουσείου και αποκαλύπτοντας έναν κόσμο που συνήθως παραμένει μακριά από τα βλέμματα των επισκεπτών.

Από την ανασκαφή στη βιτρίνα του Μουσείου

Το πρώτο πρόγραμμα, με τίτλο «Ιστορία υπό Συντήρηση», ήταν αφιερωμένο στη διαδρομή ενός κεραμικού αντικειμένου από τη στιγμή που ανακαλύπτεται σε μια αρχαιολογική ανασκαφή μέχρι την αποκατάσταση και την παρουσίασή του στο μουσείο.

Οι συντηρητές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κορινθίας παρουσίασαν, με τη βοήθεια εποπτικού υλικού, τα διαφορετικά στάδια αυτής της απαιτητικής διαδικασίας, εξηγώντας τις τεχνικές και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη διάσωση των αρχαιολογικών ευρημάτων.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στη θεωρία. Οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία συγκόλλησης κεραμικών αντικειμένων, διαπιστώνοντας στην πράξη πόση προσοχή και ακρίβεια απαιτεί η δουλειά του συντηρητή.

Με το σφυρί και το καλέμι στα χέρια

Εξίσου εντυπωσιακό ήταν το δεύτερο πρόγραμμα, «Από τη μαρμαρογλυπτική στη συντήρηση λίθινων αντικειμένων: τέχνη, τεχνικές και μυστικά», το οποίο έφερε τους συμμετέχοντες σε άμεση επαφή με μία από τις αρχαιότερες και σημαντικότερες τέχνες του ελληνικού πολιτισμού.

Οι μαρμαρογλύπτες της Εφορείας παρουσίασαν τα εργαλεία της δουλειάς τους, εξήγησαν τις τεχνικές σμίλευσης και έδειξαν πώς ένα ακατέργαστο κομμάτι μαρμάρου μπορεί, με γνώση και επιδεξιότητα, να αποκτήσει μορφή.

Η πιο ξεχωριστή στιγμή ήρθε όταν οι ίδιοι οι επισκέπτες πήραν τα εργαλεία στα χέρια τους και δοκίμασαν να σμιλεύσουν το μάρμαρο, ανακαλύπτοντας τις δυσκολίες αλλά και τη γοητεία της μαρμαρογλυπτικής.

Παράλληλα, μέσα από τη συζήτηση με τους ειδικούς, λύθηκαν απορίες σχετικά με τον τρόπο κατασκευής των αρχαίων γλυπτών και μνημείων, αλλά και τις σύγχρονες μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση και την προστασία τους.

Η πολιτιστική κληρονομιά δεν βρίσκεται μόνο στις προθήκες

Η ανταπόκριση του κοινού και η ενεργή συμμετοχή στα δύο προγράμματα ανέδειξαν κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: το ενδιαφέρον των πολιτών να γνωρίσουν όχι μόνο τα ίδια τα αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά και τους ανθρώπους, τις επιστήμες και τις τέχνες που βρίσκονται πίσω από τη διάσωσή τους.

Γιατί η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν εξαντλείται στην έκθεση των αρχαιοτήτων μέσα σε ένα μουσείο. Είναι μια διαρκής, συχνά αθέατη προσπάθεια, που απαιτεί εξειδικευμένη γνώση, τεχνική κατάρτιση, υπομονή και σεβασμό στην ιστορία.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορινθίας σχεδιάζει την επανάληψη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και στο μέλλον, ώστε ακόμη περισσότεροι πολίτες να έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τον συναρπαστικό κόσμο της συντήρησης.

Μια πρωτοβουλία που αποδεικνύει ότι τα μουσεία μπορούν να είναι κάτι πολύ περισσότερο από χώροι έκθεσης αρχαιοτήτων: ζωντανοί χώροι γνώσης, δημιουργίας και βιωματικής επαφής με την ιστορία μας.