By 
Τα 85 του χρόνια γιορτάζει σήμερα ο Σταύρος Δήμας, ένας από τους τελευταίους ευπατρίδηδες πολιτικούς, που έρχονται από μιαν άλλη εποχή και εκφράζουν έναν πραγματικό πολιτικό πολιτισμό.
Υπήρξε πάντα ενωτικός και ήπιων τόνων πολιτικός, σίγουρος ότι μόνο με ενότητα και εθνική συνεννόηση μπορεί η χώρα να ξεπεράσει τις κρίσεις που αντιμετωπίζει κάθε φορά.
Αλλωστε με αυτό ακριβώς το σκεπτικό προτάθηκε για την Προεδρία της Δημοκρατίας το 2014, καθώς τόσο η πολιτική όσο και η προσωπική του διαδρομή ήταν πάντοτε αυτής της συνθέσεως. Ετσι εξηγείται και το γεγονός ότι έχει φίλους όχι μόνο στη Δεξιά, τέκνο της οποίας είναι, αλλά και στην Αριστερά. Μάλιστα στη Συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης για το περιβάλλον το 2010, γνώρισε τον Αλέξη Τσίπρα, κι ανέπτυξαν φιλία. Ο ίδιος ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης συμπεριέλαβε σε συνέντευξή του τον Σταύρο Δήμα ανάμεσα στους πολιτικούς που εκτιμά, παρά το γεγονός πως δεν υιοθέτησε την πρόταση της κυβέρνησης Σαμαρά για να εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Στρατιωτικός ο πατέρας
Ο Σταύρος Δήμας είναι γέννημα-θρέμμα της Κορινθίας. Γεννήθηκε στην Κλένια στις 30 Απριλίου 1941 και πέρασε τα πρώτα του εφηβικά χρόνια στις γειτονιές των Αμπελοκήπων, πίσω από το γήπεδο του Παναθηναϊκού, όπου μετοίκησαν οι γονείς του. Ο πατέρας του Κωνσταντίνος ήταν στρατιωτικός, πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους και τραυματίστηκε στη μάχη στο Σαραντάπηχο. Η μητέρα του Αντιγόνη ήταν δασκάλα, με καταγωγή από την Ανατολική Θράκη.
Δούλεψε ξεναγός και λαντζέρης
Άριστος μαθητής, κατάφερε να εισαχθεί στη Νομική Αθηνών, ενώ στην πορεία σπούδασε Πολιτικές και Οικονομικές Επιστήμες στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη.
Η απόφασή του να συνεχίσει τις σπουδές του στη Νέα Υόρκη τον έφερε αντιμέτωπο με οικονομικές δυσκολίες, και για να πετύχει τον στόχο του εργάστηκε σκληρά στην Αγγλία, συγκεντρώνοντας τα χρήματα που έλειπαν. Την περίοδο εκείνη ο νεαρός Σταύρος Δήμας δούλεψε ως ξεναγός, αλλά και ως λαντζέρης σε εστιατόριο για να κάνει το όνειρο πραγματικότητα, όπως και έγινε.
Για τα πρώτα του φοιτητικά χρόνια στην Αθήνα συνήθιζε να υπενθυμίζει ότι ξεκίνησε την πολιτική του διαδρομή από τον χώρο του Κέντρου. Θυμήθηκε τη φιλία του με το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς, τον αείμνηστο Μιχάλη Παπαγιαννάκη.
«Ο Γιάννης ο Τζανετάκος ήταν σε αυτό που λέγαμε Ενωση Κέντρου, ο Μιχάλης ο Παπαγιαννάκης ήταν τότε στην ΕΔΑ, με τον οποίο είχαμε κάνει απεργία πείνας. Και με τον οποίο συμπλεύσαμε μετά στα θέματα Περιβάλλοντος. Εγώ ήμουν σε έναν ανεξάρτητο χώρο, στον χώρο του Κέντρου, για όσους δεν γνωρίζουν», είπε ο Σταύρος Δήμας.
Το 1975 γνώρισε κι ερωτεύθηκε την Αλκηστη, μητέρα των τριών παιδιών του, της Αντιγόνης που γεννήθηκε πρώτη, του Κώστα και του Χρίστου, που σήμερα είναι βουλευτής Κορινθίας της ΝΔ και υφυπουργός Πολιτισμού… στ’ αχνάρια του πατέρα.
Πριν από λίγα χρόνια παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο την τωρινή σύζυγό του Μαίρη Δήμα, δικηγόρο και λογοτέχνη.
Μέντορας ο Παπακωνσταντίνου
Στην πολιτική τον μύησε ο παλαιός πρόεδρος της Βουλής Κωνσταντίνος Παπακωνσταντίνου. Ο Σταύρος Δήμας είναι τέκνο του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Τοποθετήθηκε διοικητής της ΕΤΒΑ το 1974 «άρτι επιστρέψας» από τις ΗΠΑ, όπου εγκατέλειψε μεγάλη καριέρα σε μεγάλη επενδυτική τράπεζα. Φυσικά η θέση αυτή ήταν τότε ισχυρότατη.
Στις εκλογές του 1977 τοποθετήθηκε με απόφαση που του ανακοίνωσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής σε μη εκλόγιμη θέση στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας. Εξελέγη όμως βουλευτής μετά την απώλεια του Παναγή Παπαληγούρα, που επίσης είχε εκλεγεί βουλευτής Επικρατείας.
Ανήκε στη φουρνιά των τεχνοκρατών με την οποία θέλησε να ανανεώσει την πολιτική σκηνή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Για την είσοδό του στην πολιτική αναφέρει: «Με κάλεσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στο πρωθυπουργικό του γραφείο στη Βουλή. Μπήκα στο γραφείο, γύρισε ενώ ήμουν όρθιος και μου είπε: “Δήμα, κοίτα να αφήσεις αυτά τα τεχνοκρατικά και να πολιτικοποιηθείς γιατί σε έχω βάλει στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας”».
Ακόμη και ο Ανδρέας Παπανδρέου μιλούσε για τον Δήμα με τα καλύτερα λόγια, εκτιμώντας, όπως λένε όσοι γνωρίζουν, την οικονομική του σκέψη.
Από το 1977 αρχίζει η θητεία του σε διάφορες κυβερνητικές θέσεις: υφυπουργός Συντονισμού το 1977-1980, υπουργός Εμπορίου και υπουργός Ανευ Χαρτοφυλακίου το 1980-1981, υπουργός Γεωργίας το 1989-1990, υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας το 1990-1991, υπουργός Εξωτερικών το 2011 μέχρι τις εκλογές του 2012. Στη Ν.Δ. ανήκε πάντα στη μετριοπαθή κεντροδεξιά τάση, διατηρώντας αποστάσεις και από τους νεοφιλελεύθερους και από τους σκληρούς δεξιούς. Παρά τον διεθνή ρόλο του, κρατούσε αποστάσεις από την ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική που επικράτησε διεθνώς, συμφωνεί με τον υποστηρικτικό ρόλο που μπορεί να παίξει το Δημόσιο στην οικονομία και την ανάγκη ύπαρξης του κοινωνικού κράτους ως παράγοντα εξομάλυνσης των αντιθέσεων και διατήρησης της κοινωνικής ισορροπίας.
Οι παλαιότεροι λένε ότι ο κ. Δήμας ως υπουργός δύσκολα έβαζε την υπογραφή του.
Ο ίδιος λέει ότι «πριν πάρεις μια απόφαση πρέπει να σταθμίζεις τα υπέρ και τα κατά, να μελετάς όλα τα δεδομένα, όταν όμως καταλήξεις, πρέπει να οργανώνεις τα επιχειρήματά σου και να μην υποχωρείς σε πιέσεις». Η τακτική αυτή τον ανέδειξε στην Παγκόσμια Τράπεζα και του επέτρεψε να διαπρέψει στο οργανωμένο περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπου απέσπασε επανειλημμένως τα εύσημα του διεθνούς οικονομικού Τύπου.
Ο Κώστας Καραμανλής δεν τον συμπεριέλαβε στην κυβέρνηση του 2004 από κάποια καραμπόλα της τελευταίας στιγμής και τον έστειλε στις Βρυξέλλες. «Ευτυχώς, γιατί τελικά μου βγήκε σε καλό», παραδέχεται ο κ. Δήμας. Στην αρχή ήταν επίτροπος Απασχόλησης και Κοινωνικών Σχέσεων υπό τον κ. Ρομάνο Πρόντι, ο οποίος τον συμπαθούσε και τον προστάτευσε από τις κακοτοπιές της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας μέχρι να εγκλιματιστεί.
Στη συνέχεια πήρε το σημαντικό χαρτοφυλάκιο του Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτικής Προστασίας -που τώρα έχει κατατμηθεί- από τον κ. Ζοζέ Μπαρόζο, με τον οποίο στην αρχή συγκρούστηκε αλλά στην πορεία συνεργάστηκαν σε σημείο που εάν ο κ. Γιώργος Παπανδρέου το 2009 ανανέωνε τη θητεία του κ. Δήμα, ο κ. Μπαρόζο θα τον έκανε αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη δεύτερη θητεία του.
Εκείνο όμως που ο κ. Δήμας αναφέρει με περηφάνια ήταν η καλή του σχέση με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις της Ευρώπης. Ενδεικτικό είναι ότι την υποψηφιότητά του για την προεδρία χαιρέτισαν οι Greens, η ομάδα των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στις συγκρούσεις του με τα μεγάλα βιομηχανικά συμφέροντα της Ευρώπης είχε συμμάχους τους οικολόγους.
Εχει να λέει, μάλιστα, ότι όσο ήταν επίτροπος δεν είχε περάσει η απόφαση για τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα στην Ευρώπη που ζητούσαν επιμόνως και επιτακτικά οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, 15 ημέρες μετά την αποχώρησή του τα γενετικά τροποποιημένα επιτράπηκαν.
Μετά τις εκλογές του 2012 ο κ. Δήμας άρχισε να απέχει από την ενεργό πολιτική δράση, ενώ εγκατέλειψε σιωπηρά -για να μη δημιουργήσει εσωκομματικό ζήτημα- και τη θέση του αντιπροέδρου της Ν.Δ. Περνά τον χρόνο του ανάμεσα στην Αθήνα, με τη δεύτερη σύζυγό του, και το παραλιακό εξοχικό του στους Αγίους Θεοδώρους.
Οταν ήταν επίτροπος Περιβάλλοντος ανέφερε με καμάρι ότι η παραλία μπροστά από το σπίτι του είχε μπλε σημαία παρότι στο βάθος διακρίνονταν οι εγκαταστάσεις των διυλιστηρίων πετρελαίου. Απλός στις συνήθειές του, αποφεύγει την πολυτελή διαβίωση και τις περιττές δαπάνες. Ακόμη και ως επίτροπος κυκλοφορούσε με ένα μικρό οικολογικό αυτοκίνητο με ηλεκτρικό κινητήρα. Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό πολιτική ασχολείται με το διάβασμα και παρακολουθεί την πορεία των τριών παιδιών του από τον πρώτο του γάμο.
Σήμερα είναι παντρεμένος με τη δικηγόρο και συγγραφέα βιβλίων παιδικής λογοτεχνίας Μαίρη Μακρή. Στους φίλους του λέει ότι ως γονιός δεν ξεχωρίζει καθόλου τα παιδιά του.
Η κόρη του Αντιγόνη βραβεύτηκε από την UNESCO ως μία από τις καλύτερες νέες επιστήμονες της χρονιάς για την έρευνά της πάνω στη γενετική και το DNA.
Ο μεγάλος του γιος Κώστας με σπουδές Νομικών στην Οξφόρδη κινείται μεταξύ Λονδίνου και Νέας Υόρκης ως επικεφαλής δύο εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις σύγχρονες τεχνολογίες και στο Ιντερνετ.
Ο δεύτερος γιος του Χρίστος συνέχισε την πολιτική παράδοση και εξελέγη βουλευτής το 2012 στην Κορινθία. Σήμερα με μία ανάρτηση ευχήθηκε “Χρόνια πολλά στο καλύτερο πατέρα του κόσμου“.
Comments