ΙΣΤΟΡΙΑΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πρόταση μομφής: Ιστορίες κυβερνήσεων που ανατράπηκαν στο κοινοβούλιο

0

του Γιάννη Δημητρέλου

Έγινε πρόταση μομφής προς την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας από το ΣΥΡΙΖΑ; Ναι, πρακτικά όμως – και πέρα από τις ήδη γνωστές συγκρούσεις μεταξύ των πολιτικών αρχηγών Νέας Δημοκρατίας – ΣΥΡΙΖΑ – Κινήματος Αλλαγής,  τι σημαίνει όμως αυτό; 

«Στις 18:00 σήμερα το απόγευμα ξεκινά η συζήτηση για την πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης, που υπέβαλε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας.

Η σημερινή συζήτηση θα ξεκινήσει με τις τοποθετήσεις δύο εκ των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, που υπογράφουν την πρόταση δυσπιστίας, και συγκεκριμένα του Δημήτρη Τζανακόπουλου και της Μαριλίζας Ξενογιαννακοπούλου. Θα ακολουθήσει ένας κύκλος έξι ομιλητών από κάθε κόμμα της Βουλής, και η συζήτηση θα συνεχιστεί με 12μελείς κύκλους ομιλητών (5 ΝΔ, 3 ΣΥΡΙΖΑ, 1 Κίνημα Αλλαγής, 1 ΚΚΕ, 1 Ελληνική Λύση και 1 ΜέΡΑ25).

Οι συνεδριάσεις του Σαββάτου και της Κυριακής θα ξεκινούν στις 10:00 το πρωί.

Η συζήτηση αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 8:00 το βράδυ της Κυριακής. Ακολούθως θα διεξαχθεί δια ζώσης ονομαστική ψηφοφορία, με δυνατότητα επιστολικής ψήφου όσων βρίσκονται σε αποστολή της κυβέρνησης ή της Βουλής στο εξωτερικό, ή είναι σε απομόνωση λόγω της πανδημίας.»

Ιστορικά όμως τι σημαίνει πρόταση μομφής για την ευρωπαϊκή πολιτική; Πότε έχει όντως γίνει εργαλείο για την αλλαγή πολιτικών συσχετισμών;

H πρώτη πρόταση μομφής:

Συνέβη στη Βρετανία τον Μάρτιο του 1782, όταν ο στρατός της χώρας ηττήθηκε στη μάχη του Yorktown από τους Αμερικάνους. Τότε, το κοινοβούλιο ψήφισε ότι «δεν μπορεί να αποδώσει εμπιστοσύνη στους παρόντες υπουργούς». Αυτή ήταν η πρώτη συλλογική απόπειρα ανατροπής μιας κυβέρνησης εντός κοινοβουλίου. Στις αρχές του 19ου αιώνα, η απόπειρα πολιτικών όπως ο Robert Peel, ώστε να κυβερνήσουν χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ήταν η αφορμή για την καθιέρωση της πρότασης μομφής ως κοινοβουλευτικό νόμο. Στην κοινοβουλευτική ιστορία της χώρας 11 επικεφαλεις κυβερνήσεων έχουν ανατραπεί μέσω τέτοιων προτάσεων.

Αξίζει όμως να τονίσουμε ότι στη νεότερη ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου, μόλις μια πρόταση μομφής έχει γίνει, το 1979. Ήταν η κυβέρνηση του James Callaghan, η οποία «έπεσε» με μια ψήφο διαφορά, κάτι που προκάλεσε μετέπειτα εκλογές, τις οποίες νίκησε μια Σιδηρά Κυρία. Ήταν η Margaret Thatcher.

Το παράδειγμα της Γαλλίας

Τον Οκτώβριο του 1962, η κεντροαριστερή πτέρυγα της γαλλικής Βουλής, αποπειράθηκε να ανατρέψει τον πρωθυπουργό Michel Debre και το κόμμα των Gaulle-ικών μέσω πρότασης μομφής. Ήταν, όπως αναφέρει η Le Parisien, μια μορφή διαμαρτυρίας προς τον πρόεδρο της Γαλλίας Charles de Gaulle με αφορμή νόμο που επιχειρούσε να περάσει για την εκλογή της γαλλικής προεδρίας μέσω καθολικής ψήφου. Η πρόταση αν και φάνηκε να αγγίζει το στόχο της (280 ψήφοι έναντι συνόλου 480), δεν οδήγησε στην ανατροπή της κυβέρνησης. Ο de Gaulle διέλυσε το κοινοβούλιο, όρισε υπηρεσιακή κυβέρνηση και στη συνέχεια διεξήχθησαν εκλογες, τις οποίες και κέρδισε το κόμμα του.

Η «πύρρειος νίκη» του Berlusconi

Ποιος ήταν εκείνος ο βουλευτής που αν και είχε αποφασίσει να καταψηφίσει την κυβέρνηση του Silvio Berlusconi, τελικά άλλαξε γνώμη την τελευταία στιγμή; Ποιοι ένιωθαν άγχος για την παρουσία τριών βουλευτών που βρίσκονταν σε προχωρημένη εγκυμοσύνη και ουδείς ήξερε αν θα εμφανίζονταν στο ιταλικό κοινοβούλιο για να ψηφίσουν; Το 2010, η Ρώμη φλεγόταν από διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς στην ιταλική κυβέρνηση και ο κεντροαριστερός Pierluigi Bersani αποφάσιζε να «στριμώξει» τον αντίπαλο του με μια πρόταση μομφής. Το τελικό αποτέλεσμα, όπως το κατέγραψαν οι Los Angeles Times, ήταν μια οριακή νίκη, με ψήφους 314 υπέρ και 311 κατά του Berlusconi.

Το House of Cards της Βουλής του Καναδά

Το 2008, η συντηρητική κυβέρνηση του Stephen Harper εισήγαγε πολυνομοσχέδιο με στόχο τη μείωση των κρατικών δαπανών, το οποίο μεταξύ άλλων περιλάμβανε την πώληση ακινήτων του Δημοσίου σε ιδιώτες και το «πάγωμα» του δικαιώματος απεργίας των δημοσίων υπαλλήλων. Το νομοσχέδιο συγκέντρωση την αντίδραση των κομμάτων από το χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, της Αριστεράς και της Οικολογίας, που δημιούργησαν τετραμελή συνασπισμό.

(μια σύγκρουση του Harper με τον Justin Trudeau σε συζήτηση σχετικά με τις μουσουλμανικές μειονότητες)

Ο Harper έκανε χρήση του δικαιώματος του να αιτηθεί από τον πρόεδρο της Βουλής την αναστολή των εργασιών του κοινοβουλίου, κάτι που συνέβη ως και τους πρώτους μήνες του 2009. Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, η κυβέρνηση του Harper έπεσε, ύστερα από πρόταση μομφής.

Gürtel: Το Watergate της Ισπανίας

Ο Guardian έχει καταγράψει το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφοράς στην πολιτική ιστορία της Ισπανίας ως το δικό τους Watergate. Ήταν ουσιαστικά ένα «δίκτυο» αλληλοεξυπηρετήσεων και – κυρίως – ανάθεσης δημοσίων έργων, ανάμεσα σε υπουργούς και μεγαλοεπιχειρηματίες. Τον Ιούνιο του 2018, ενώ ο γερουσιαστής Louis Barcenas είχε ήδη καταδικαστεί σε πολυετή φυλάκιση με την κατηγορία της φοροδιαφυγής, η κυβέρνηση του Mariano Rajoy ανατράπηκε, ενώ είχε προηγηθεί πρόταση μομφής, που έληξε με ψήφους 180-169. Ήταν η πρώτη φορά που συνέβη κάτι τέτοιο στη νεότερη πολιτική ιστορία της χώρας.

πηγή: Lifo

Στη Γροιλανδία η κλιματική αλλαγή απελευθερώνει κρυμμένους θησαυρούς

Previous article

Η (υπέροχη) απόδοση του «Δράκουλα» από τον Παπαδιαμάντη

Next article

You may also like

Comments

Comments are closed.