By 
Δεν είναι απλώς ένα ακόμη νομοσχέδιο. Είναι ένα ακόμη βήμα σε μια πορεία που πολλοί φοβούνται ότι οδηγεί σε ένα συμπέρασμα: τίποτα δεν θα μείνει όρθιο.
Λίγες μόλις ημέρες μετά τις αντιδράσεις για σχέδια τουριστικής αξιοποίησης σε εμβληματικά τοπία όπως το Σαρακήνικο, η κυβέρνηση καταθέτει στη Βουλή ένα σχέδιο νόμου που ανοίγει –υπό προϋποθέσεις– τον δρόμο για πολεοδόμηση ακόμη και μέσα σε περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Και αν στο χαρτί όλα μοιάζουν «περιορισμένα» και «ελεγχόμενα», η ουσία για τους επικριτές είναι άλλη: πρόκειται για μια σταδιακή αποδόμηση του ίδιου του πυρήνα της περιβαλλοντικής προστασίας.
Το «έως 20%» που αλλάζει τα δεδομένα
Στην καρδιά του νομοσχεδίου βρίσκεται η δυνατότητα πολεοδόμησης έως και του 20% συγκεκριμένων ζωνών Natura. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος επιχειρεί να το παρουσιάσει ως ένα εργαλείο «τακτοποίησης» της άναρχης εκτός σχεδίου δόμησης.
Το επιχείρημα είναι γνωστό:
ότι η απαγόρευση δεν απέτρεψε την αυθαιρεσία, αλλά την μετέφερε εκτός σχεδίου, χωρίς κανόνες.
Όμως εδώ ξεκινά η βασική ένσταση:
αντί να ενισχυθεί η προστασία και ο έλεγχος, επιλέγεται να «νομιμοποιηθεί» μέρος του προβλήματος.
Και κάπως έτσι, το «έως 20%» κινδυνεύει να γίνει –στην πράξη– ένα νέο παράθυρο δόμησης σε περιοχές που μέχρι σήμερα θεωρούνταν κόκκινες γραμμές.
Από την «εξαίρεση» στον κανόνα;
Το υπουργείο επιμένει ότι η ρύθμιση αφορά μόνο τη λεγόμενη Ζώνη 4 (βιώσιμης διαχείρισης) και όχι τους πυρήνες αυστηρής προστασίας.
Ωστόσο, η εμπειρία στην Ελλάδα δείχνει κάτι διαφορετικό:
οι εξαιρέσεις σπάνια μένουν εξαιρέσεις.
Όταν ανοίγει η πόρτα –έστω και λίγο– η πίεση για επέκταση γίνεται σχεδόν αναπόφευκτη.
Και σε μια χώρα όπου ήδη περισσότεροι από 1.000 οικισμοί «ακουμπούν» σε προστατευόμενες περιοχές, το ερώτημα είναι εύλογο:
πρόκειται για χωροταξικό σχεδιασμό ή για μια νέα φάση οικοπεδοποίησης;
Νομιμοποιήσεις μέσα σε δάση
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και η παράταση –ή επαναφορά– της δυνατότητας νομιμοποίησης αυθαίρετων εγκαταστάσεων μέσα σε δασικές εκτάσεις.
Κτηνοτροφικές μονάδες, τουριστικές εγκαταστάσεις, ακόμη και άλλες χρήσεις αποκτούν δεύτερη ευκαιρία.
Με απλά λόγια:
ό,τι χτίστηκε παράνομα, αποκτά ξανά δρόμο προς τη νομιμοποίηση.
Και αυτό, σε μια περίοδο που η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την ανάγκη προστασίας των δασών και της βιοποικιλότητας.
Η «ανάπτυξη» και οι σκιές
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και εκτενείς ενεργειακές διατάξεις: αποθήκευση ενέργειας, έργα αντλησιοταμίευσης, ακόμη και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα.
Όλα παρουσιάζονται ως κομμάτι της πράσινης μετάβασης.
Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι αν αυτή η «πράσινη μετάβαση» γίνεται με όρους προστασίας ή με όρους διευκόλυνσης μεγάλων παρεμβάσεων, ακόμη και σε ευαίσθητες περιοχές.
Το μεγάλο ερώτημα
Η κυβέρνηση μιλά για «συντεταγμένο σχεδιασμό».
Οι επικριτές μιλούν για «θεσμοθέτηση της πίεσης».
Και κάπου ανάμεσα, υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί:
Από τα εμβληματικά τοπία μέχρι τις περιοχές Natura, η γραμμή άμυνας της χώρας απέναντι στην υπερδόμηση φαίνεται να μετακινείται.
Αργά, αλλά σταθερά.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξουν αλλαγές.
Αλλά μέχρι πού θα φτάσουν.
Comments