By 
Για σχεδόν μισό αιώνα ο κόσμος ήταν χωρισμένος σε δύο στρατόπεδα. Από τη μία οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, από την άλλη η Σοβιετική Ένωση και το Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Η κατάρρευση της ΕΣΣΔ έβαλε τέλος σε εκείνον τον διπολικό κόσμο και για περισσότερες από τρεις δεκαετίες η Δύση έμεινε ουσιαστικά χωρίς ένα αντίστοιχο παγκόσμιο αντίβαρο.
Η εικόνα, όμως, αλλάζει ξανά. Και η σύνοδος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στο Μπισκέκ, με τους Σι Τζινπίνγκ (ΚΙΝΑ), Βλαντιμίρ Πούτιν (Ρωσία ) και Ναρέντρα Μόντι (Ινδία) στο ίδιο τραπέζι, είναι ίσως μία από τις πιο χαρακτηριστικές αποτυπώσεις αυτής της αλλαγής.
Ο SCO ξεκίνησε το 2001 με πρωτοβουλία της Κίνας και σήμερα περιλαμβάνει δέκα χώρες: Κίνα, Ρωσία, Ινδία, Ιράν, Πακιστάν, Λευκορωσία, Καζακστάν, Κιργιστάν, Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν. Μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ενώ γύρω από τον οργανισμό κινούνται ως εταίροι χώρες όπως η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.
Δεν πρόκειται βέβαια για ένα νέο Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Ο SCO δεν είναι στρατιωτική συμμαχία και τα μέλη του απέχουν πολύ από το να αποτελούν ένα συμπαγές μέτωπο. Η Ινδία, για παράδειγμα, διατηρεί στενές σχέσεις με τη Δύση αλλά ταυτόχρονα ανταγωνίζεται την Κίνα και βρίσκεται απέναντι στο Πακιστάν. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η Τουρκία: παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει στενότερη σχέση με τον SCO.
Αυτό, όμως, δεν αναιρεί τη μεγάλη εικόνα. Κίνα και Ρωσία επιδιώκουν ανοιχτά έναν πολυπολικό κόσμο, στον οποίο οι ΗΠΑ και γενικότερα η Δύση δεν θα καθορίζουν σχεδόν μόνες τους τους κανόνες. Και γύρω τους συγκεντρώνεται ένας τεράστιος ευρασιατικός χώρος με πληθυσμό δισεκατομμυρίων, τεράστιους φυσικούς πόρους, πυρηνικές δυνάμεις και ολοένα μεγαλύτερη οικονομική επιρροή.
Ακόμη και οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: μόνο στους πρώτους επτά μήνες του 2026 το εμπόριο της Κίνας με τις υπόλοιπες χώρες του SCO αυξήθηκε σχεδόν κατά 15%, φτάνοντας τα 2,42 τρισ. γουάν.
Ο κόσμος, λοιπόν, δεν επιστρέφει ακριβώς στο παλιό Ανατολή–Δύση. Το νέο σκηνικό είναι πολύ πιο σύνθετο, με χώρες που συνεργάζονται σε ένα πεδίο και ανταγωνίζονται σε κάποιο άλλο.
Αυτό που γίνεται, ωστόσο, όλο και πιο ορατό είναι η διαμόρφωση ενός νέου ισχυρού αντίβαρου στη Δύση, με την Κίνα στο επίκεντρο και τη Ρωσία, την Ινδία και άλλες μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις γύρω της.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα από το Μπισκέκ: δεν γεννιέται ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος. Γεννιέται, όμως, μια νέα παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων.
Comments