By 
Μια τεράστια κατολίσθηση λάσπης και ξαφνική πλημμύρα έπληξε τα σύνορα Θιβέτ-Νεπάλ την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026, απελευθερώνοντας χείμαρρους νερού, λάσπης, βράχων και συντριμμιών σε ορεινές περιοχές και στις δύο πλευρές των συνόρων. Η ξαφνική καταστροφή προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές, κατέστρεψε σημαντικές υποδομές και διέκοψε τις μεταφορές και τις επικοινωνίες σε αρκετές περιοχές. Το κανάλι καλύπτει ένα ευρύ φάσμα φυσικών καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων γεωλογικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης όπως σεισμοί, ηφαιστειακές εκρήξεις, λασπόρροιες, κατολισθήσεις και χιονοστιβάδες· υδρολογικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης όπως πλημμύρες, τσουνάμι και λιμνολογικές καταστροφές· πυρκαγιών όπως πυρκαγιές δασών και τύρφης· και μετεωρολογικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης όπως ανεμοστρόβιλοι, κυκλώνες, τυφώνες, χιονοθύελλες, χαλαζοπτώσεις, ξηρασίες, καταιγίδες, καταιγίδες και θύελλες.
Τουλάχιστον 95 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και εκατοντάδες αγνοούνται μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που σάρωσαν τις παραμεθόριες περιοχές του Νεπάλ και του Θιβέτ αφήνοντας πίσω τους εικόνες βιβλικής καταστροφής.
Σπίτια, δρόμοι, γέφυρες και υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις παρασύρθηκαν από έναν τεράστιο όγκο νερού, λάσπης και φερτών υλικών, ενώ οι Αρχές προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος δεν έχει περάσει, καθώς ένα τμήμα του ποταμού παραμένει αποκλεισμένο ψηλότερα στο βουνό και υπάρχει φόβος για νέο ξαφνικό κύμα πλημμύρας.
Πίσω από την καταστροφή φαίνεται να βρίσκεται μια αλληλουχία ακραίων φυσικών φαινομένων. Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι μια τεράστια χιονοστιβάδα πάγου και βράχων από παγετώνα κατέληξε στον ποταμό Lhende Khola, παραπόταμο του Bhote Koshi, προκαλώντας μια απότομη και εξαιρετικά ισχυρή αύξηση της ροής του νερού προς τις χαμηλότερες περιοχές.
Μάλιστα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο η κατάρρευση να πυροδοτήθηκε από σεισμική δόνηση που προηγήθηκε. Η τεράστια μάζα πάγου, βράχων και λάσπης έπεσε στην κοίτη και δημιούργησε ένα σαρωτικό κύμα που κινήθηκε προς το Νεπάλ, καταστρέφοντας ό,τι βρέθηκε στο πέρασμά του.
Οι διαστάσεις της τραγωδίας παραμένουν ακόμη αδύνατο να αποτιμηθούν πλήρως. Σύμφωνα με τις Αρχές, 384 τουρίστες έχουν δηλωθεί αγνοούμενοι, εκ των οποίων οι 291 προέρχονται από χώρες όπως η Ινδία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία και η Μαλαισία.
Μεταξύ των αγνοουμένων βρίσκονται επίσης 44 μέλη του στρατού και 30 αστυνομικοί του Νεπάλ, ενώ τουλάχιστον ένας Αυστραλός περιλαμβάνεται στον κατάλογο των αγνοουμένων του τουριστικού οργανισμού της χώρας.
Οι Αρχές εκτιμούν ότι μεγάλο μέρος των τουριστών που δεν έχουν εντοπιστεί είναι Ινδοί ή μέλη της ινδικής διασποράς που ταξίδευαν προς το όρος Καϊλάς στο Θιβέτ, έναν από τους ιερότερους τόπους για τους Ινδουιστές.
Ολόκληρα χωριά κάτω από νερό και λάσπη
Η πλημμύρα έπληξε νωρίς την Τετάρτη την ορεινή περιοχή Ρασούβα, βόρεια της πρωτεύουσας Κατμαντού. Οι εικόνες που μεταδίδουν τα μέσα ενημέρωσης του Νεπάλ αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής: σπίτια έχουν διαλυθεί, αυτοκίνητα επιπλέουν στα νερά, μεταλλικές γέφυρες παρασύρονται και ολόκληροι οικισμοί έχουν καλυφθεί από νερό, λάσπη και συντρίμμια. «Υπάρχει καταστροφή όπου κι αν κοιτάξεις», δήλωσε στο Reuters ο εργαζόμενος στον χώρο της υγείας Τούλα Μπαχαντούρ.
«Οι οικισμοί δίπλα στο ποτάμι έχουν παρασυρθεί ολοκληρωτικά. Πέντε δικοί μου συγγενείς αγνοούνται». Οι επιχειρήσεις διάσωσης δυσχεραίνονται δραματικά από τις συνθήκες. Τα ελικόπτερα δεν μπορούν ακόμη να προσγειωθούν στις πληγείσες περιοχές Σιάπρου Μπέσι και Τιμούρε, καθώς η στάθμη και η ορμή των υδάτων παραμένουν εξαιρετικά υψηλές.
Φόβοι για δεύτερο κύμα καταστροφής
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η κοίτη παραμένει αποκλεισμένη σε σημείο ανάντη, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο συσσώρευσης μεγάλων ποσοτήτων νερού. Εάν το φυσικό «φράγμα» από πάγο, βράχους και φερτά υλικά υποχωρήσει απότομα, οι Αρχές φοβούνται ότι μπορεί να προκληθεί δεύτερο καταστροφικό κύμα προς τις χαμηλότερες περιοχές.
Προειδοποιήσεις έχουν εκδοθεί για τους κατοίκους κοντά στους ποταμούς Bhote Koshi, Trishuli και Narayani, ενώ συναγερμός έχει σημάνει ακόμη και στην Ινδία.
Οι Πολιτείες Μπιχάρ και Ούταρ Πραντές, οι οποίες βρίσκονται νοτιότερα και κατάντη των πληγέντων ποταμών, έχουν τεθεί σε επιφυλακή για πιθανή άνοδο της στάθμης των υδάτων.
Ο πρωθυπουργός του Νεπάλ, Μπαλέντρα Σαχ, ανακοίνωσε ότι στρατός και αστυνομία συμμετέχουν στις επιχειρήσεις διάσωσης, ενώ έχει δοθεί εντολή να απομακρυνθούν οι κάτοικοι των χαμηλότερων υψομετρικά περιοχών και να μεταφερθούν σε ασφαλέστερα σημεία.
Στην πλευρά του Θιβέτ, η καταστροφή προκάλεσε διακοπές σε δρόμους, τηλεπικοινωνίες και ηλεκτροδότηση στην περιοχή Σιγκάτσε. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ζήτησε να καταβληθούν «όλες οι δυνατές προσπάθειες» για τον εντοπισμό των αγνοουμένων και να ενισχυθούν τα συστήματα παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης.
Γιατί τα Ιμαλάια γίνονται ολοένα και πιο επικίνδυνα
Η συγκεκριμένη καταστροφή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά την εξαιρετική ευαλωτότητα της περιοχής των Ιμαλαΐων σε ξαφνικές πλημμύρες, κατολισθήσεις και καταρρεύσεις παγετώνων. Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει τα τελευταία χρόνια επιταχυνόμενη απώλεια πάγου στην περιοχή Hindu Kush-Himalaya. Νέα στοιχεία του International Centre for Integrated Mountain Development (ICIMOD) δείχνουν ότι ο ρυθμός απώλειας πάγου στους παγετώνες έχει διπλασιαστεί από το 2000 και μετά.
Μεταξύ 1990 και 2020 οι παγετώνες της ευρύτερης περιοχής έχασαν περίπου 12% της συνολικής τους έκτασης και 9% των εκτιμώμενων αποθεμάτων πάγου, ενώ η υποχώρησή τους αυξάνει τους κινδύνους για ξαφνικές πλημμύρες, κατολισθήσεις και άλλα ακραία φαινόμενα.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες αποσταθεροποιούν τους παγετώνες και τα παγωμένα εδάφη, ενώ ταυτόχρονα τα ολοένα συχνότερα επεισόδια έντονης βροχόπτωσης μπορούν να λειτουργήσουν ως πρόσθετος επιβαρυντικός παράγοντας. Οι επιστήμονες είχαν ήδη προειδοποιήσει φέτος ότι ακόμη και μια συνολικά ασθενέστερη περίοδος μουσώνων μπορεί να συνοδεύεται από σύντομες αλλά εξαιρετικά έντονες βροχοπτώσεις, ικανές να προκαλέσουν ξαφνικές πλημμύρες και κατολισθήσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ήδη αποδειχθεί πως η κλιματική κρίση ήταν η άμεση αιτία της συγκεκριμένης καταστροφής. Η ακριβής αλληλουχία των γεγονότων εξακολουθεί να διερευνάται.
Ωστόσο, οι μακροχρόνιες αλλαγές στους παγετώνες και στο κλίμα των Ιμαλαΐων δημιουργούν ένα ολοένα πιο ασταθές περιβάλλον, όπου τέτοιου είδους καταστροφές μπορούν να γίνουν συχνότερες και πιο επικίνδυνες.
Είχε συμβεί ξανά πριν από έναν χρόνο
Η περιοχή έχει ζήσει ανάλογη τραγωδία και στο πρόσφατο παρελθόν. Πλημμύρα στον Bhote Koshi πέρυσι είχε σκοτώσει εννέα ανθρώπους και είχε παρασύρει τη λεγόμενη «γέφυρα φιλίας» που συνέδεε το Νεπάλ με την Κίνα, διακόπτοντας για μήνες τις μεταφορές και το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών.
Εκείνη η καταστροφή είχε αποδοθεί στην ξαφνική εκκένωση λίμνης που είχε σχηματιστεί πάνω σε παγετώνα στο Θιβέτ. Αυτή τη φορά, οι Αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες με μια καταστροφή πολύ μεγαλύτερης κλίμακας, ενώ οι έρευνες για τους εκατοντάδες αγνοουμένους συνεχίζονται και ο φόβος νέας πλημμύρας παραμένει.
Comments