By 
Η απόφαση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων ανοίγει σοβαρά ζητήματα διαφάνειας στη διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων. Νέα διάσταση αποκτά η επιστολή αγωνίας των επαγγελματιών της Αρχαίας Κορίνθου, που είχαν ζητήσει ξεκάθαρους κανόνες για το νέο πωλητήριο του ΟΔΑΠ.
Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) παραχωρεί εμπορικές δραστηριότητες σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία προκαλεί η απόφαση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ), με την οποία ακυρώθηκαν δύο διαγωνιστικές διαδικασίες που αφορούσαν ιδιαίτερα προσοδοφόρες δραστηριότητες.
Η πρώτη αφορούσε τη διαχείριση 27 πωλητηρίων σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας, με ανάδοχο την ένωση εταιρειών Space Hellas – Radiant Technologies. Η δεύτερη αφορούσε τη διαχείριση χώρων υγιεινής και ερμαρίων φύλαξης αποσκευών στην Ακρόπολη, με ανάδοχο την εταιρεία Public Shine Facility Management.
Οι διαγωνισμοί ακυρώθηκαν έπειτα από προσφυγές δύο εταιρειών, της ΟΡΜΗΝΙΑ ΙΚΕ και της 3C+P Τεχνικής ΙΚΕ, αντίστοιχα, που αμφισβήτησαν τη νομιμότητα των διαδικασιών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι, στην περίπτωση των 27 πωλητηρίων, η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε πως η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης επέβαλλε δημοσίευση της προκήρυξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κάτι που δεν είχε γίνει.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, η οικονομική προσφορά για τα 27 πωλητήρια ανερχόταν σε 50.600 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή κατά μέσο όρο 1.874 ευρώ ανά πωλητήριο, με επιπλέον ποσοστό 2% επί των πωλήσεων και δυνατότητα διάρκειας της σύμβασης έως 12 χρόνια.
Τα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με την ακύρωση της διαδικασίας, θέτουν πλέον επιτακτικά το ζήτημα της διαφάνειας και του πραγματικού οικονομικού οφέλους που αποκομίζει το Δημόσιο από την αξιοποίηση των πολιτιστικών του υποδομών.
Η Αρχαία Κόρινθος είχε ήδη προειδοποιήσει
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κορινθία, καθώς μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ο Σύλλογος Επαγγελματιών Αρχαίας Κορίνθου «Η Τριήρης» είχε εκφράσει δημόσια την έντονη ανησυχία του για τη δημιουργία νέου πωλητηρίου του ΟΔΑΠ στην περιοχή.
Με επιστολή της 5ης Οκτωβρίου, που στη συνέχεια κατατέθηκε στη Βουλή από τον βουλευτή Κορινθίας Γιώργο Ψυχογιό, οι επαγγελματίες ζητούσαν να μάθουν ποιος θα διαχειρίζεται το νέο πωλητήριο, ποια προϊόντα θα διατίθενται και με ποιους όρους θα λειτουργεί απέναντι στις περίπου 70 επιχειρήσεις της τοπικής αγοράς.
Δεν αμφισβητούσαν την ανάγκη αναβάθμισης του αρχαιολογικού χώρου. Ζητούσαν, όμως, διαφάνεια, ίσους όρους ανταγωνισμού και ουσιαστική ενημέρωση, εκφράζοντας τον φόβο ότι μια νέα εμπορική δραστηριότητα, ενδεχομένως υπό ιδιωτική διαχείριση, θα μπορούσε να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τις υφιστάμενες επιχειρήσεις.
Η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ δεν αφορά, με βάση τα μέχρι τώρα διαθέσιμα στοιχεία, τον συγκεκριμένο διαγωνισμό διαμόρφωσης του νέου πωλητηρίου στην Αρχαία Κόρινθο. Ούτε αποδεικνύει ότι το πωλητήριο αυτό περιλαμβανόταν στη σύμβαση των 27 καταστημάτων.
Δίνει, όμως, πρόσθετο βάρος στα ερωτήματα που είχαν εγκαίρως θέσει οι επαγγελματίες. Και καθιστά ακόμη πιο αναγκαία μια σαφή απάντηση από τον ΟΔΑΠ και το Υπουργείο Πολιτισμού για το καθεστώς λειτουργίας του νέου καταστήματος.
Ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις, με τον Τομέα Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ να ζητά, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, την παραίτηση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη.
Πέρα όμως από την πολιτική αντιπαράθεση, παραμένει το ουσιαστικό ζήτημα: με ποιους όρους αξιοποιείται η εμπορική δραστηριότητα στους αρχαιολογικούς χώρους, ποιος ωφελείται από αυτήν και πώς προστατεύονται οι τοπικές οικονομίες που στηρίζονται στον πολιτιστικό τουρισμό;
Για την Αρχαία Κόρινθο, το ερώτημα είναι απολύτως συγκεκριμένο. Οι επαγγελματίες ζητούν να γνωρίζουν τους κανόνες πριν βρεθούν αντιμέτωποι με τετελεσμένα.
Και μετά τις τελευταίες εξελίξεις, η ανάγκη για καθαρές απαντήσεις δεν αποτελεί απλώς αίτημα της τοπικής αγοράς. Αποτελεί ζήτημα διαφάνειας και χρηστής διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας.
Comments